Metodun Adı

Whanganui’nin Hakları

Grup Büyüklüğü & Yaş

10 yaş ve üzeri

Süre

90 dk

Materyaller

Yazı tahtası ve kalemi, yapışkanlı kağıtlar.

Adım Adım Uygulama

A-Hazırlık/Isınma
1.Etkinlik: Lider Katılımcıları çemberde toplar. Önceden tahtaya karışık olarak yapıştırılmış kağıtları incelemelerini söyler. Yapışkanlı kağıtlarda doğadaki canlı cansız varlıklardan örnekler yazılmıştır. Herkese, okuduktan sonra bu yazılanları önem sırasına göre grupla birlikte dizmeleri söylenir. Lider sürece müdahale etmeden çocukların bu süreçte birbirlerine yaklaşım ve davranışlarını gözlemleyip not eder.
Kağıtlarda şunlar yazılıdır.
Arı, Aslan, Ağaç, Dağ, İnsan, Nehir, Zürafa, Maymun, Kurt, Altın madeni, Sincap, Geyik. Çocukların yaptıkları sıralama süreç boyunca tahtada asılı durur.

2.Etkinlik: Lider katılımcı çocukları tekrar çemberde toplar. Onlara binlerce yıldır akan bir ırmaktan ve onu çevreleyen ormandan bahseder. Minderleri kullanarak bir nehir oluştururlar. Bu nehrin çevresinde yüzlerce canlı yaşadığı ve o canlılardan birisi olarak işaret verdiğinde sessizce hareket etmeye başlayacakları yönergesini verir. Bir süre hareket ettikten sonra liderin işareti ile tüm hayvanlar donar. Lider kime dokunursa o kişi canlanır ve hangi canlı olduğunu söyleyerek bir cümle ile yaşadığı çevreyi ve nehirle olan ilişkisini ifade eder.

3.etkilik: Liderin verdiği yönergelere uygun hareket ederler. Bir aslansınız. Sabah oldu ve uyanıyorsunuz. Karnınız çok aç ve avlanmak için harekete geçiyorsunuz. Bir av yakaladınız şimdi onu yiyorsunuz. Karnı doymuş mutlu bir aslan olarak yürüyorsunuz şimdi. Çok susadığınızı fark edip doğru nehre iniyorsunuz. Nehirden su içiyorsunuz. Lider burada katılımcılara verdiği işaretle tekrar donmalarını sağlar. Ardından ikinci hayvana geçer. Bir kaplumbağasınız, kendinize yiyecek meyveler arıyorsunuz. İleriden taze meyvelerin kokusu geliyor ancak önünüzde yüksek taşlar var onları ve geçmek için etraflarından dolaşmanız gerek. Bunun için çok efor sarf etmeniz gerekti üstelik. Geldiğinizde ise geyiklerin, meyvelerin tamamını bitirmiş olduğunu görüyorsunuz. Bir anda yaklaşan bir tehlikeyi fark edip kabuğunuza çekiliyorsunuz. Tehlike geçmiş olmalı. Yavaşca kabuğunuzdan başınızı çıkarıp etrafınıza bakıyorsunuz. Meyvelerin tümü tükenmiş. Çok susamış bir kaplumbağa olarak akarsu kıyısına gidip su içiyorsunuz. Lider bir kez daha süreci dondurur ve üçüncü bir hayvana geçer. Ormanda yaşayan kuşlarsınız. Sabah olunca yiyecek aramak için uçmaya başlıyorsunuz. Doğruca bitki tohumlarının olduğu yere uçuyorsunuz. Bitki tohumlarını yerken dikkatli olmanız gerekiyor çünkü çevrede sizi bekleyen tehlikeler olabilir. Karnınız doyunca tekrar uçmaya başlıyorsunuz. Bir süre sonra susadınız, doğru su içmek için akarsuyun başına gidiyorsunuz. Lider tekrar süreci durdurur. Süreç; kurt, sincap, yılan, zebra ve bir ağacın hikayesi ile tekrarlanır. Ardından bütün hayvanların gün sonuna doğru uyumak için kendilerine bir yer bulmaları söylenir. Gece olup tüm hayvanlar uykuya dalar. Tüm katılımcılar gözlerini kapatıp uyuduğunda lider, minderlerden yapılmış dereyi toplar. Ertesi gün uyanan hayvanlar, su içmek için nehre gittiklerinde nehrin kurumuş olduğunu görürler. Çocuklar akarsuya ne olduğuyla ilgili fikirlerini söyler.

4.Etkinlik: Lider, çocukları tekrar çemberde toplar. Hikayesine devam eder. “Bütün bu canlılar binlerce yıl boyunca bu şekilde yaşarken bir gün akarsuyun yakınlarına insanlar gelip yerleşir. Önce küçük bir köy kuran insanlar aradan geçen yüzlerce yılda büyür, gelişir ve dev şehirler oluştururlar. Teknolojileri önceden, taş ve oktan ibaretken; arabalar, fabrikalar, elektronik eşyalar yapmaya kadar gelişir. Ancak bu gelişim, ihtiyaçlarını karşılamak bir yana; daha çok şeye, daha fazla ihtiyaç duymalarına neden olur. Bunların başında da bu aletleri çalıştıracak yeni enerji kaynaklarıdır. İnsanlar, bu ihtiyaçtan kaynaklı sorunu çözmek için bir araya gelip tartışırlar. Sonunda akıllarına, bu sorunu çözebilecek bir fikir gelir. Akarsuya bir baraj yapmak. Böylece insanların ihtiyaç duyduğu tüm enerjiyi karşılayabileceklerdir. Baraj yapımı için nehrin suyu tutulur ve nehir artık akmaz olur. Ancak barajın yapılmasına itiraz edenlerde olur. Bir grup insan ne olursa olsun doğadaki herşeyin insan ihtiyaçlarına göre kullanılması gerektiğini çünkü doğanın insanlar için var olduğunu, diğerleri ise insanın doğadan üstün olmadığını; insanlarında doğadaki diğer canlılarla eşit olduğunu ileri sürdüler. İnsanların ihtiyaçlarının mı yoksa doğanın varlığının mı daha önemli olduğuna dair karar veremeyen hükümet yetkilisi, konu ile ilgili görüşleri almak için tarafları biraraya getirmeye karar verir.” Lider hikayeyi burada bitirir.

B-Canlandırma

5. Etkinlik: (bilinç koridoru): Lider grubu ikiye böler ve ikişerli olarak karşılıklı bir koridor oluşturup; soldaki grubu A, sağdaki grubu B olarak adlandırır. Ardından hikayenin burada bitmediğini, hükümet görevlisinin karar vermesinde ona yardım etmesi gerektiğini söyler. Kafası karışmış olan görevliye:
A lar doğadaki her canlının eşit haklara sahip olduğunu düşünüyor, çünkü....
B ler insanın doğadaki canlılarla eşit olamayacağını düşünüyor, çünkü......
Diye başlayıp cümleyi tamamlamaları söylenir. Lider her adımında önce solundaki ardından sağındaki cümlesini söyler. Koridorun sonuna gelindiğinde lider geriye dönüp tekrar yürümeye başlar ve bu kez A lar B, B ler A olarak olası cümlelerini kurarlar.

6.Etkinlik: Lider tüm katılımcıları çembere toplar ve onlara bu hikayede görevlinin barajı yapmaya karar verdiğine çünkü insanların teknolojik ihtiyaçlarının karşılanmasının çok daha önemli olduğuna karar verdiklerini söyler. Katılımcı çocuklar iki gruba ayrılır. Birinci grubun, barajın yapılması ile akarsu çevresinde yaşayan ormanın ve canlıların ne olduğuna ne yaptıklarına dair, İkinci grubunsa, baraj yapıldıktan sonra sonuçlarının insanları nasıl etkilemiş olabileceğine dair tartışmaları için beş dakika süre verilir. Sürenin sonunda gruplar canlandırmalar yolu ile tartıştıkları konuyu aktarır.

C-Değerlendirme
7.Etkinlik: Lider bir haber küpürü okur. “Yeni Zelanda Parlamentosu Kuzey Adası’ndaki Whanganui Nehri’ni “canlı varlık” olarak tanıdı ve nehre hukuki statü verdi. Yeni Zelanda’nın yerli halkı Maoriler tarafından kutsal sayılan ve ülkenin en uzun üçüncü ırmağı olan Whanganui’nin hakları, Maori kabilesinden ve kraliyetten birer kişi tarafından mahkemelerde temsil edilecek.”
Ardından lider, katılımcılara aşağıdaki sorulara bugünkü atölyede yapılanlar üzerinden de düşünerek cevaplar üretmeleri için söz verir.
Doğadaki bir nehir insanlarla eşit statüde haklara sahip midir, neden?
İnsanların ihtiyaçlarının doğadaki varlıklardan daha üstte olması doğru mu, neden?
Doğa, insan ve diğer canlılar arasında eşitsiz bir yaklaşımın ne gibi sonuçları olabilir?
İnsanlar arasında eşitlik var mı, ya da olmalı mı, neden?
Sizce öğretmenler çocuklara eşit bir yaklaşımla davranmalı, neden?
Bu atölye boyunca, birbirimizin eşitlik algısını bozacak davranış ve yaklaşımlarımız sizce oldu mu?
Tartışma sonunda lider, birinci etkinlikte çocukların birbirlerine karşı gözlemleyip not ettiği olumsuz davranışları varsa bunları isim vermeden okur.

8.Etkinlik: Lider çocuklara kağıt ve kalem dağıtır. Doğa ile ilgili bir yayın yapan dergi için “insanın doğadaki yeri ve doğa içindeki eşitlik algısı” üzerine bir yazı hazırlamaları gerektiğini söyler. Bunun son dakikada geldiği ve derginin baskıya girmeden önce on dakika kadar zamanlarının olduğunu belirtir. Sürenin sonunda yazılanlar toplanıp atölye sonlandırılır.

mood_bad
  • İlk yorum yapan sen ol.
  • chat
    Yorum ekle